Ramadan in de praktijk – ofwel wetenschap en gezond verstand

17-07-2012huisarts

Dit jaar valt de Ramadan midden in de zomer – vanaf 20 juli vasten de meeste Moslims gedurende een maand van zonsopgang tot zonsondergang. Met de lange dagen in noordelijke streken zoals Nederland is dat geen sinecure! Zieken en zwangeren hoeven niet met de Ramadan mee te doen, maar in de praktijk doen zij dat toch wel vaak. Uit onderzoek is bekend dat bijvoorbeeld veel Moslims met Diabetes wel vasten en dan hun medicatie niet volgens voorschrift innemen – soms met schadelijke gevolgen.

Nederlandse huisartsen  zijn hiervan vaak niet op de hoogte, en weten vaak ook niet goed welke adviezen ze zouden kunnen geven aan hun vastende patiënten.

Daarom was Ramadan en Gezondheid het thema voor de workshop Migrant care tijdens de jaarlijkse Europese conferentie van huisartsen (WONCA), juli 2012 in Wenen. De Special Interest Group on Migrant Care organiseert elk jaar tijdens de WONCA een workshop over migrantenzorg in de huisartspraktijk. Deze special interest group is opgericht door Nederlandse huisartsen die actief zijn in het Pharos programma huisartsenzorg en diversiteit en lid zijn van de academische werkplaats, en heeft deelnemers over de hele wereld. Zo’n veertig huisartsen uit tien verschillende landen wisselden tijdens de workshop ervaringen en tips uit na een inleiding over de wetenschappelijke kennis over de gevolgen van Ramadan voor de gezondheid. De wisselwerking tussen wetenschap en praktijk bleek ook dit keer weer vruchtbaar, waarbij met name de inbreng van collega’s uit Turkije bijzonder interessant was. Deze huisartsen, van wie meerderen zelf ook vasten, hebben veel ervaring met vastende patiënten. Zij vertelden hoe zij over de Ramadan spreken met hun patiënten, en hoe hun patiënten hun advies opvolgen wanneer zij hen afraden om te vasten. Misschien als gevolg van de betere communicatie, zagen minder schadelijke gevolgen van vasten en verandering van medicatie regiem dan gerapporteerd worden in studies in Engeland en Nederland. De verschillende ervaringen hebben geleid tot een voorstel voor een Europees onderzoek onder Turkse patiënten, zowel in Turkije als in andere landen, naar hun kennis over de gevolgen van de Ramadan en hun verwachtingen ten aanzien van hun huisarts. Ook relativeerden de Turkse huisartsen de resultaten uit wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat kinderen van wie de moeder zwanger was tijdens de Ramadan minder goede schoolresultaten hebben. Als dit werkelijk een relevante invloed zou zijn, zouden er in Turkije weinig slimme mensen rondlopen – hetgeen duidelijk niet het geval is! Zo is het altijd goed om de maatschappelijke relevantie van wetenschappelijk onderzoek kritisch en met gezond verstand te bezien!

Literatuur:

Douglas Almond, Bhashkar Mazumder, Reyn van Ewijk: Fasting During Pregnancy and Children’s Academic Performance. Centre for the Economics of Education, London School of Economics. 2012

Voor meer informatie over Ramadan en Gezondheid zie de website huisarts-migrant.nl : www.huisarts-migrant.nl/ramadan

Terug naar het nieuwsoverzicht