Terug naar publicaties

Van pionieren tot verankeren

Van pionieren tot verankeren

Tien jaar gezondheidszorg voor vluchtelingen

2003 - 195 blz. - 90 75955 36 7

Bestel nr::

Bijdragen Koos Bartels, Karin Geuijen, René Grotenhuis, David Ingleby, Guus van der Veer

Het tienjarige jubileum van Pharos is de aanleiding om een publicatie uit te brengen die terugblikt op de ontwikkeling van de gezondheidszorg voor asielzoekers en vluchtelingen. De vijf auteurs die in dit boek aan het woord komen, hebben zich in het bijzonder met de afgelopen tien jaar beziggehouden, al hanteren ze de tijdsgrenzen soepel wanneer dat ontwikkelingen kan verduidelijken. Die ontwikkelingen zijn samen te vatten in de woorden van de titel: 'van pionieren tot verankeren'.
Dat de zorg voor vluchtelingen zich in de afgelopen tien jaar snel ontwikkeld heeft, staat buiten kijf. De opkomst en inburgering van een begrip als posttraumatische stressstoornis wijst daar al op. In ditzelfde decennium vormen de Vreemdelingenwet van 1994 en die van 2000 er de uitdrukking van dat het asielbeleid sterk is veranderd. Dat geldt evenzeer voor de opvattingen in het politieke en publieke debat: de houding tegenover vluchtelingen is bijna 180 graden gedraaid, van positief naar afwerend. Voor de ontwikkelingen in de zorg is dit niet zonder gevolgen gebleven, zoals ook uit de bijdragen van de auteurs blijkt.

Karin Geuijen geeft een overzicht van het beleid en zijn maatschappelijke context en laat zien waar het politieke en publieke debat toe heeft geleid. David Ingleby geeft in zijn bijdrage aan hoe de kennis over de geestelijke gezondheid van vluchtelingen zich in buiten- en binnenland heeft ontwikkeld. Guus van der Veer 'beperkt' zich tot de spreekkamer van de ggz-hulpverlener: wat zijn de specifieke aspecten van de behandeling van vluchtelingen en wat betekent dat voor de therapeutische relatie. Koos Bartels schetst wat er bekend is over de gezondheidstoestand van asielzoekers en vluchtelingen, zowel in somatische als psychische zin. En René Grotenhuis beschrijft de organisatie van de zorg voor deze groep en laat zien hoe bijzonder de ontwikkeling daarvan is geweest. Een korte beschouwing over de toekomst sluit het boek af.

Inhoud

Inleiding

1. Asielbeleid en maatschappelijke context
Karin Geuijen
Veranderingen in gedwongen migratie onder invloed van mondialisering
Vluchtelingen in Nederland: ontwikkelingen in politiek debat en publieke opinie
Toelatingsbeleid: tussen beheersing en bescherming
Opvang van asielzoekers: explosieve groei en krimp
Na afloop van de asielprocedure: integratie of terugkeer
Slot

2. Kennisontwikkeling
David Ingleby
Fasen in de ontwikkeling van kennis over de hulpverlening aan vluchtelingen
Verschillende benaderingen van de zorg voor vluchtelingen
Tot slot

3. In de spreekkamer van de ggz-hulpverlener
Guus van der Veer
De specifieke persoonlijke problematiek van vluchtelingen
Traumahulpverlening als technisch specialisme
Transculturele hulpverlening als technisch specialisme
Een veilige hulpverleningsrelatie creëren voor vluchtelingen
Conclusies

4. Gezondheidstoestand
Koos Bartels
Vluchtelingen in de Nederlandse samenleving
Theoretische achtergronden
Gezondheidstoestand van vluchtelingen
Gezondheidsrisico's voor vluchtelingen in Nederland
Vluchtelingen in de gezondheidszorg
Bij wijze van samenvatting

5. Organisatie van de zorg
René Grotenhuis
Beleidsregie: regulier en categoraal, centraal en decentraal
Tien jaar institutionele ontwikkeling
Asielzoekers in de structuur van de zorg
Reguliere zorg vraagt specifieke en brede ondersteuning
Doorgaande vernieuwing: zorg aan uitgeprocedeerden
Tot slot: vluchtelingen dagen organisatie van de zorg uit

6. Slotbeschouwing
René Grotenhuis

2003, ISBN 90 75955 36 7, bestelnr. 9P2003.08, 195 blz., € 21,50

Uit de pers
Lezenswaardig (Medisch Contact 21 november 2003)
Een waardevolle beschrijving van de stand van zaken en een prikkelende blik in de toekomst (Medische antropologie december 2003)

Terug naar publicaties