De weg naar voorzieningen vinden is voor ouderen niet altijd gemakkelijk en dat geldt zeker voor oudere vluchtelingen en mantelzorgers. Pharos en Vilans hebben het initiatief genomen een voorlichtings-programma te ontwikkelen voor oudere vluchtelingen en hun mantelzorgers. De gemeenten Amsterdam en Utrecht en de Stichting RCOAK financieren het project.

Het programma gaat over de voorzieningen die oudere vluchtelingen en hun mantelzorgers kunnen ondersteunen bij het ouder worden in de thuissituatie. Maar ook over bewustwording wat het betekent om in een vreemd land ouder te worden en daar steun te willen bieden aan je ouders of binnen je netwerk.

Het project
Inmiddels is het voorlichtingsprogramma bij twee organisaties (Portes in Utrecht en Cabo in Amsterdam) uitgevoerd en wordt op basis van de evaluaties een definitieve versie van het programma ontwikkeld.

In februari 2010 worden twee trainingen in deze methodiek aangeboden voor toekomstige begeleiders. 

Waarom deze methodiek?

In Nederland zijn verschillende voorlichtingsprogramma’s ontwikkeld voor migrantengroepen die de weg naar de zorg moeilijk weten te vinden . Een belangrijke voorwaarde voor deze programma’s is dat ze in de eigen taal (van de migranten) gegeven worden. Deze programma’s zijn minder geschikt voor groepen ouderen die klein in aantal zijn en verspreid over heel Nederland wonen, zoals oudere vluchtelingen.
Bij de nieuwe methodiek wordt gewerkt met gemengde taalgroepen en dat vraagt om een andere aanpak.

Oudere vluchtelingen hebben een andere levensgeschiedenis dan oudere migranten die vrijwillig naar Nederland zijn gekomen om te werken of te leren of door gezinshereniging. Ze worstelen met hun, vaak gedwongen, vertrek uit hun moederland, de lange asielprocedure en hebben vaak alles achter moeten laten. Ze hebben weinig of geen familie in de buurt. Wat ze wel gemeen hebben met migrantenouderen is dat ze nauwelijks op de hoogte zijn van de voorzieningen in Nederland. Dit geldt meestal ook voor hun kinderen, mantelzorgers.

In het voorlichtingsprogramma worden zowel ouderen als mantelzorgers bereikt. Doelstelling is om de zelfredzaamheid zo optimaal mogelijk te houden en invloed te hebben op de kwaliteit van leven. De mantelzorgers vormen op hun beurt binnen hun gemeenschap een nieuwe bron van informatie die ook anderen binnen die gemeenschap kunnen informeren en ondersteunen.

WMO
Door deze methode kunnen gemeenten invulling geven aan verschillende prestatievelden van de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning):
veld 1: sociale samenhang, door informatie en groepsdeelname in vaak zwakke netwerken te brengen;
veld 3: informatie- advies- en cliënt ondersteuning;
veld 4: het ondersteunen van mantelzorgers ( en vrijwilligers);
veld 5: door deel te nemen aan de groepsbijeenkomsten wordt deelname aan het maatschappelijk verkeer en het zelfstandig functioneren bevorderd: veel oudere vluchtelingen hebben te  kampen met eenzaamheid, chronisch psychische problemen door oorlogservaringen en psychosociale problemen.
veld 6: de informatie helpt de oudere gebruik te maken van de bestaande voorzieningen en kan daardoor langer, beter, zelfstandig functioneren en deelnemen aan het maatschappelijk verkeer. 
 
Voor meer informatie kunt u terecht bij Nies van Grondelle (n.grondelle@pharos.nl) en
Riki van Overbeek (r.vanoverbeek@vilans.nl).