Infosheet

Asielzoekers, vluchtelingen, statushouders – Seksuele weerbaarheid en geboortezorg

Problemen rond de geboorte kunnen gevolgen hebben op latere leeftijd, zoals meer kans op groeistoornissen, sociaal-emotionele ontwikkelingsproblemen, suikerziekte, hart- en vaatziekten en overgewicht. Bij vluchtelingen komen abortus, tienerzwangerschappen en moedersterfte vaker voor en bestaan specifieke risico’s zoals seksueel geweld en vrouwelijke genitale verminking (vgv). Terwijl zwangere vluchtelingen, in verband met deze risicofactoren, extra aandacht nodig hebben van de geboortezorg, maken zij juist minder gebruik van de voorzieningen. Het is daarom van grote waarde om deze vrouwen goed in beeld te hebben en tijdig in de zorg te krijgen.

In Nederland wonen ongeveer 3.200 Eritrese vrouwen waarvan 2.400 in de vruchtbare leeftijd. Deze jonge, veelal laagopgeleide vrouwen van gemiddeld 23 jaar spreken niet of nauwelijks de Nederlandse taal, hebben weinig kennis van hun eigen lichaam en zijn onvoldoende voorgelicht over anticonceptie, gezondheid en zorg rondom de zwangerschap en de bevalling.

Wat kan de gemeente doen?

Om de zorg in de geboorteketen goed te regelen en kwetsbare groepen en de gezondheidsrisico’s tijdig in beeld te hebben, is het nodig dat partijen in de regio met elkaar samenwerken. Ook deze kinderen verdienen een gezonde start en ontwikkeling. Gemeenten hebben hierin een belangrijke rol. Pharos heeft voor gemeenten een uitgebreid aanbod.

Eritrese vrouwen in de geboortezorg

Pharos voerde een verkennend onderzoek uit onder een aantal Eritrese vrouwen en mannen en professionals in geboortezorgketen naar aanleiding van signalen over seksueel geweld, sexueel misbruik, beperkt anticonceptie gebruik en hoge incidentie van abortussen, vrouwelijke genitale verminking (vgv) en onvoldoende gebruik van de geboortezorg. Het onderzoek richtte zich op de periode van zwangerschap, geboorte en periode net na de bevalling. Hierin werd gevraagd naar ondersteuningsbehoeften, zorg en hulpverlening, kennis van vgv, de rol van de vader, de mate waarin factoren als laag opleidingsniveau, taalbarrières, culturele opvatting over anticonceptiegebruik, sociaal netwerk die een rol spelen bij ongeplande zwangerschappen.

Eritrese nieuwkomers zijn bovengemiddeld laagopgeleid en hebben beperkte gezondheidsvaardigheden. In het onderzoek kwam naar voren dat verloskundigen, kraamverzorgenden en jeugdverpleegkundigen de begeleiding van en ondersteuning aan zwangere Eritrese vrouwen als ‘zwaar’ ervaren. De zorg- en hulpverleners hebben moeite om goed zicht te krijgen op hun behoeften en ervaren de vrouwen als weinig zelfstandig en zelfredzaam. Eritrese vrouwen op hun beurt hebben een groot wantrouwen jegens zorgprofessionals en melden zich te laat of niet bij de geboortezorg.

Rapport Eritrese vrouwen in de geboortezorg

Meer informatie

Eenvoudig voorlichtingsmateriaal Begrijp je lichaam

Meer eenvoudig voorlichtingsmateriaal

Gezondheid vluchtelingen, asielzoekers en statushouders

Huisarts-migrant.nl

Website voor huisartsen en andere zorgverleners met vragen over zorg en gezondheid voor migranten, vluchtelingen en patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden.
huisarts-migrant.nl

Meisjesbesnijdenis / VGV

Over Pharos