Cookies
niet toestaan
Cookies toestaan

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet. Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en het tonen van publicaties.

Wat is goed om te weten over patiƫnten die hun culturele achtergrond als een mix ervaren

Zonen en dochters van migranten ervaren regelmatig te leven tussen twee culturen en dit voelt voor hen als een mixcultuur. Er is als het ware sprake van een alternerende identiteit, die meebeweegt met context en omstandigheden. Een culturele mix biedt uiteraard tal van voordelen, maar kan ook ertoe leiden dat iemand klem komt te zitten.

In de huisartsenpraktijk helpt inzicht in de moeilijke kanten ervan om meer begrip te hebben voor patiënten die klem zitten tussen de krachten van meerdere culturen. Het voelt soms of zij een keuze moeten maken tussen deze twee culturen en dat is zwaar en kan eenzaam voelen. Door het bespreekbaar te maken en vragen te stellen laat je zien dat je iemand begrijpt. Het is een vorm van outreachend werken, die helpt om een lastig onderwerp bespreekbaar te maken. Zonen en dochters van migranten ervaren regelmatig veel druk vanuit de familie. In de Nederlandse samenleving kijken we vaak op individualistisch wijze naar gezondheid en gezondheidszorg; een zogeheten ik-cultuur. In veel andere culturen is sprake van een wij-cultuur. Islamitisch geestelijk verzorger bij het Radboudumc in Nijmegen Saida Aoulad Baktit legt uit dat een sterke wij-cultuur voor mantelzorgers van patiënten die gaan sterven veel contact met de familie betekent. ‘Ziekenhuismedewerkers hebben soms moeite met al die mensen op bezoek. Dat verandert als je uitlegt dat ziekenbezoek een religieuze plicht is voor een moslim. Zeker als een patiënt ongeneeslijk ziek is; een naaste mag je niet alleen laten sterven.’ Als zoon of dochter krijg je toch vaak mee dat zorgverleners moeite hebben met zoveel bezoek. Het voelt soms of zij een keuze moeten maken tussen deze twee culturen en dat is zwaar en kan eenzaam voelen.

Voorbeeldzinnen
“Ik kan me voorstellen dat je familie goede dementiezorg wil, maar dat je niet altijd weet wat er moet gebeuren en wat medisch gezien het beste is. Wil je dat ik een keer met je meedenk?”

“Je vader/moeder is geboren in een ander land dan jij. Dat kan soms beslissingen voor jou als zoon/dochter lastig maken als je ziet dat je vader/moeder andere verwachtingen heeft van dementiezorg. Kan ik je helpen?”

Voorbeeld uit de praktijk
Mantelzorgers met een migratieachtergrond raken sneller overbelast. Een huisarts die veel patiënten heeft met een andere culturele achtergrond legt uit dat hij regelmatig een spanningsveld ziet tussen ‘zorgen voor’ en activeren. Het inzicht dat actief zijn en bewegen vaak een herstelproces bevordert of complicaties uitstelt, leidt vaak tot advies aan de mantelzorgers om vooral de zieke te laten bewegen en de dagelijkse dingen zoveel mogelijk zelf te laten doen. De mantelzorgers vinden dit soms moeilijk, want vanuit de culturele achtergrond verwacht de familie juist een bevestiging van de ‘ziekenrol’, waarin iemand goed verzorgd moet worden, rust moet krijgen en niets zelf hoeft te doen. Mantelzorgers bevinden zich al snel in een spagaat en dat geeft een gevoel van machteloosheid.

Tip
Bekijk de korte filmpjes (variërend van 0:54 tot 1:37 min) op Dementiezorg voor Elkaar waar trainer en adviseur Kaveh Bouteh tips geeft voor cultuursensitieve dementiezorg. In het vierde  filmpje geeft hij bijvoorbeeld antwoord op de vraag: wat adviseer je een zorgverlener die vindt dat de Moluks-Nederlandse mantelzorger van een cliënt overbelast lijkt?

https://www.dementiezorgvoorelkaar.nl/actueel/bijeenkomstenoverzicht/kaveh-bouteh-geeft-advies-cultuursensitief-communiceren/

Wil je samen met andere collega’s met wie je samenwerkt aan de slag om dementiezorg aan migranten en hun mantelzorgers te verbeteren? Dementiezorg voor Elkaar biedt gratis adviestrajecten. Verschillende adviseurs bij Dementiezorg voor Elkaar hebben expertise op het gebied van cultuur sensitieve dementiezorg:

https://www.dementiezorgvoorelkaar.nl/


Bronnen

https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/palliatieve-zorg/radboudumc-loopt-voorop-in-cultuursensitief-communiceren/

Zie ook het rapport: Op zoek naar weerkaatst plezier; Samenwerking tussen mantelzorgers vrijwilligers, professionals en cliënten in de multiculturele stad van Tonkens et al. (2008): https://pure.uva.nl/ws/files/1115844/66495_300013.pdf