Cookies
niet toestaan
Cookies toestaan

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet. Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en het tonen van publicaties.

Onzichtbare pijn bij migranten in de huisartsenpraktijk

huisarts, Effectiviteit somatische zorg, somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten

Hoe kunnen patiënten met een migrantenachtergrond het beste geholpen worden als ze lichamelijke klachten hebben waarvoor geen oorzaak wordt gevonden? Pharos en SEHO werken samen aan een project om huisartsen hierin raad te geven.

SOLK is een afkorting die staat voor somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. Deze klachten kunnen bijvoorbeeld bestaan uit hoofdpijn, nek- en schouderpijn, duizeligheid of hartkloppingen. Het is bij zulke klachten van belang om goed uit te zoeken welke factoren een rol kunnen spelen. Juist bij patiënten met een niet-westerse culturele achtergrond is dit moeilijk. Ook valt het niet mee om alles goed aan een patiënt uit te leggen en te komen tot afspraken over de aanpak.

Miscommunicatie

Volgens huisartsen kost het veel tijd om deze patiënten goed te helpen en het contact is lang niet altijd bevredigend. Dat vinden de huisartsen en dat vinden de patiënten ook. Taal- en culturele barrières en een gebrek aan kennis bij de patiënt over de lichamelijke gevolgen van stress leiden vaak tot miscommunicatie.

Geteste toolkit

Pharos en SEHO hebben samen met huisartsen en patiënten een aanpak ontwikkeld en getest. Het resultaat is een toolkit voor huisartsen met verschillende hulpmiddelen en informatie over de behandeling van migranten met lichamelijk onverklaarde klachten. Als basis wordt de huidige SOLK-standaard van het Nederlands Huisartsgenootschap (NHG) aangehouden.

Aan de slag met migrantenpatiënten

Het project heeft aanbevelingen uit de standaard vertaald naar concrete handvatten voor hoe je als huisarts aan de slag kunt met migrantenpatiënten bij wie het vermoeden bestaat van (beginnende) SOLK. Ook bestaande middelen en bruikbare instrumenten zijn opgenomen. Een voorbeeld daarvan is het Cultureel Interview, dat handvatten biedt om onderwerpen te bespreken die te maken hebben met de culturele achtergrond van de patiënt.

Wat ging er aan onderzoek aan vooraf

De informatie in de toolkit komt uit meerdere bronnen. Er zijn groepsgesprekken gevoerd met ervaren huisartsen in Haarlem en Utrecht die werken in wijken met een groot aandeel migrantenpatiënten. Aan hen zijn vragen gesteld over drie 'moeizame' thema’s: 1) het bespreken van psychosociale factoren, 2) het geven van uitleg over de oorzaken van onverklaarde pijn en 3) het bereiken van overeenstemming over de behandeling. De artsen hebben verteld hoe ze dat doen en wat wel en niet werkt. Patiënten met een migrantenachtergrond hebben verteld wat volgens hen een goed dokter behoort te doen, en wat er beter kan.

Deskundigen, waaronder wetenschappers en zorgverleners, op het terrein van SOLK zijn geïnterviewd en ook hun ervaring en input is gebruikt voor de SOLK-toolkit.

In het najaar van 2013 hebben een aantal huisartsen onderdelen uit de toolkit uitgeprobeerd. Daarna is de toolkit verder bijgesteld, opnieuw samen met patiënten en huisartsen. De volgende stap was de training van een grotere groep huisartsen in Utrecht en Haarlem om met de nieuwe toolkit te leren werken.

In overleg met de NHG wordt nu gekeken naar de verdere verspreiding onder alle huisartsen.

Dit project is financieel mogelijk gemaakt door Achmea en liep van augustus 2012 tot februari 2015.

Concrete resultaten 

  • Een SOLK-toolkit voor huisartsen met praktische voorbeelden, hulpmiddelen en adviezen voor:
    • het bespreekbaar maken van psychosociale factoren bij migranten
    • het uitleg geven over SOLK
    • het bereiken van overeenstemming over de behandeling
  • Een SOLK-training waarin huisartsen leren werken met de inhoud van de toolkit
  • Verbinding met bestaande SOLK-initiatieven en aansluiting bij de NHG SOLK-standaard

Meer lezen?

Onzichtbare pijn bij migranten: Hoe kan de huisarts helpen?
Een kwalitatieve studie naar succesfactoren in de huisartsenzorg aan niet-westerse migranten met onverklaarde lichamelijke klachten: visies van zowel huisartsen en praktijkondersteuners GGZ als niet-westerse patiënten.
Scriptie M. Rijpkema.