In Trouw (13 april) lezen we dat gemeenten met vroegsignalering slechts ongeveer 20 procent van de inwoners met betalingsachterstanden bereiken. Goedbedoelde brieven blijven vaak ongeopend, terwijl persoonlijk contact wél werkt – maar daar ontbreekt het veel gemeenten aan tijd en middelen. 

Geldzorgen en stress gaan hand in hand 

We herkennen dit beeld. Wie te maken heeft met geldzorgen of onzekerheid over het bestaan, ervaart vaak langdurige en chronische stress. Die stress beperkt het denk- en doen vermogen en maakt mensen letterlijk ziek. In zo’n situatie is het onrealistisch te verwachten dat iemand direct in actie komt na het ontvangen van een brief, zelfs niet als die goed bedoeld is. Het mensbeeld achter dit soort goedbedoelde aanpakken sluit daardoor niet altijd aan bij de dagelijkse werkelijkheid van mensen met geldzorgen. 

Daarnaast spelen andere factoren een grote rol, zoals negatieve ervaringen met de overheid, wantrouwen richting instanties, schaamte en een hardnekkig taboe op geldproblemen. We hebben nog steeds te maken met een maatschappij waarin geldzorgen en schulden nog steeds als ‘eigen schuld’ worden gezien. Terwijl in veel gevallen collectieve en systemische factoren oorzaken zijn van geldzorgen en schulden, zoals onzeker werk, hoge woonlasten en ingewikkelde regels. 

Kijk verder dan vroegsignalering alleen 

Wij pleiten daarom voor een bredere aanpak. Mensgerichte vroegsignalering blijft belangrijk, vooral in samenwerking met informele hulp. Maar dat is niet genoeg. Wat als het doel niet alleen is om problemen vroeg te signaleren, maar ook om geldzorgen zoveel mogelijk te voorkómen? 

Juist het erkennen van collectieve oorzaken van geldzorgen en het laag­drempelig en normaal maken van gesprekken over geld kan veel opleveren. Dat kan op plekken waar mensen al veel komen en vertrouwen hebben: de huisartsenpraktijk, het consultatiebureau, op school, of in het buurthuis. Door geldzorgen daar bespreekbaar te maken en tijdig door te verwijzen, voorkomen we dat stress zich opstapelt en problemen verergeren. Voor nog meer draagvlak en vertrouwen adviseren we ook om hierin met sleutelpersonen en ervaringsdeskundigen samen te werken.  

Preventie van Geldzorgen 

Met het landelijke programma Preventie van Geldzorgen werken we hier concreet aan. Samen met betaalde en onbetaalde professionals, sleutelpersonen en ervaringsdeskundigen versterken we bestaande initiatieven en netwerken. 

Ons doel: aansluiten bij initiatieven in 100 gemeenten en zo stress, gezondheidsproblemen en schulden helpen voorkomen. 

Wil je meer weten of meedoen? 

• Meer over het project Preventie van Geldzorgen en de deelprojecten van Pharos.
• Sluit aan bij het leernetwerk: duurzaam samenwerken met Sleutelpersonen Gezondheid.
• Bekijk onze nieuwe concrete handreiking Bestaanszekerheid en Gezondheid en ga gelijk aan de slag.