Het samenwerken met sleutelpersonen binnen het Utrechtse pilotprogramma Gezond Ouder Worden (GOW) blijkt zeer waardevol. In opdracht van ons en de gemeente Utrecht heeft de onafhankelijke netwerkorganisatie VitaValley onderzoek gedaan naar de Social Return on Investment (SROI)-van dit programma. Uit de SROI-analyse van VitaValley komt naar voren dat elke euro die wordt geïnvesteerd in sleutelpersonen gemiddeld €3,30 aan maatschappelijke waarde oplevert.

De analyse laat zien dat sleutelpersonen — personen die de taal, cultuur en leefwereld van ouderen met een migratieachtergrond goed kennen — een cruciale schakel vormen tussen inwoners, zorg en welzijn. Zij versterken gezondheidsvaardigheden, vergroten het vertrouwen in zorg en ondersteuning en helpen problemen eerder te signaleren. Daarmee dragen zij zowel bij aan een betere gezondheid en kwaliteit van leven voor ouderen, als aan concrete besparingen binnen het sociaal domein en de zorg.

Over Gezond Ouder Worden (GOW)

In Utrecht groeit het aantal ouderen sterk. Tot 2040 stijgt het aantal 65-plussers met bijna 60% en steeds meer van hen hebben een migratieachtergrond (nu 25%). Deze ouderen hebben vaker een minder goed ervaren gezondheid, minder goede gezondheidsvaardigheden en minder regie over eigen leven dan ouderen zonder migratieachtergrond (Gezondheidsmonitor Utrecht Volwassenen en Ouderen, 2024).

GOW ondersteunt ouderen (55+) met een migratieachtergrond in Utrecht door hun gezondheidsvaardigheden te versterken en drempels naar zorg en ondersteuning te verlagen. Sleutelpersonen spelen hierbij een essentiële rol door culturele en taalgevoelige gezondheidsvoorlichting te geven, groepen te begeleiden en tijdig problemen te signaleren. We ondersteunen de gemeente Utrecht bij de inhoudelijke ontwikkeling van de aanpak en bij het toegankelijk maken van gezondheidsinformatie.

Maatschappelijke opbrengst over vijf jaar: €6,16 miljoen

Over de periode 2025–2029 wordt naar verwachting €6,16 miljoen aan waarde gecreëerd, tegenover €1,8 miljoen aan kosten. Dit uitgaande van het voortzetten van het huidige pilotprogramma GOW met een toename in het aantal ouderen met een migratieachtergrond dat hierin participeert. De grootste maatschappelijke winst ligt bij de deelnemers zelf: de deelnemende ouderen met een migratieachtergrond ervaren een duidelijke toename in kwaliteit van leven dankzij betere informatie, meer grip op hun gezondheid en sterkere sociale netwerken.

Daarnaast laat de analyse zien dat:

1. De gemeente minder kosten maakt binnen Wmo maatwerk en andere onderdelen van het sociaal domein;
2. De zorgverzekeraar bespaart door passender zorg, minder escalatie en minder complicaties;
3. Het samenwerken met sleutelpersonen ook leidt tot moeilijk meetbare, maar waardevolle baten zoals groeiende gemeenschapskracht, meer werkplezier bij professionals en kansen voor sleutelpersonen zelf.

We pleiten dan ook voor duurzame samenwerking en structurele financiering van Sleutelpersonen Gezondheid binnen gemeenten. Zie ook de nieuwe handreiking Samenwerken met sleutelpersonen in de gemeente.