Programma – Gezond in…

Gezond in… is het stimuleringsprogramma van Pharos en Platform31 dat GIDS-gemeenten (Gezond In De Stad) helpt bij het versterken van hun lokale aanpak van gezondheidsachterstanden. Het gaat daarbij niet om blauwdrukken maar om het aansluiten bij wat gemeenten al doen. Het programma biedt gemeenten advies, leerkringen, praktische instrumenten, landelijke- en regionale bijeenkomsten en een online platform dat alle initiatieven en betrokkenen met elkaar verbindt.

Ons doel

Stimuleren dat de GIDS-gemeenten een doelgerichte en duurzame aanpak van gezondheidsachterstanden realiseren en deze borgt in regulier beleid en financiering.

Meerjarendoelen

  1. Verbreding draagvlak door agendering van het belang van de aanpak van sociaaleconomische gezondheidsverschillen op landelijk, regionaal en lokaal niveau.
  2. Actualiseren, verspreiden en delen van kennis en praktijkvoorbeelden.
  3. Stimuleren dat meer gecombineerde trajecten binnen de integrale aanpak verder worden geconcretiseerd en versterkt.
  4. Kennis delen met gemeenten over passende manieren van sturen, monitoren en lerend volgen van de lokale aanpak.

5 sporen

Waarom het stimuleringsprogramma Gezond in…

De gezondheidsverschillen tussen lager en hoger opgeleiden zijn groot en dreigen groter te worden als we daar niets aan doen. De laatste jaren is de gezondheid in ons land in zijn algemeenheid verbeterd, maar bij mensen met een lagere opleiding en inkomen en bij migranten is nog grote gezondheidswinst te behalen. De Rijksoverheid wil daarom de gezondheid van inwoners met een gezondheidsachterstand verbeteren. Met dit doel is in 2014 het landelijk stimuleringsprogramma Gezond in… gestart om lokaal, een integrale aanpak van gezondheidsachterstanden te stimuleren.

GIDS-middelen (Gezond in de Stad)

In totaal ontvangen meer dan 155 gemeenten, extra middelen vanuit de decentralisatie-uitkering GIDS (Gezond in de Stad) voor het aanpakken van gezondheidsachterstanden en het verbeteren van de gezondheid van risicogroepen. Het gaat om gemeenten waarin de wijken liggen met de laagste ses-scores (sociaal economische status).

Oorzaken gezondheidsproblemen aanpakken

Onderliggende oorzaken van gezondheidsproblemen zoals armoede, schulden, beperkte gezondheidsvaardigheden, laaggeletterdheid en gebrek aan participatie hebben grote invloed op gezondheid en spelen vaak een rol bij mensen met lagere inkomens en een lagere opleiding. Andersom geldt: voor wie een slechte gezondheid heeft, is het moeilijker om mee te doen in de samenleving. Denk aan (vrijwilligers)werk, het volgen van een opleiding en andere vormen van maatschappelijke participatie. Bij inwoners van aandachtswijken bijvoorbeeld, blijkt een slechte gezondheid naast schuldenlast de belangrijkste belemmering te zijn om aan het werk te komen. Om sociaal economische gezondheidsverschillen terug te dringen is het daarom belangrijk om naast leefstijl ook deze onderliggende problemen aan te pakken.

Samenhangende aanpak op 5 sporen en 8 pijlers

Het stimuleringsprogramma Gezond in… (Pharos en Platform31) zet in op een brede en samenhangende aanpak in de buurt of wijk met een actieve rol voor inwoners zelf. Deze ‘integrale’ aanpak richt zich op vijf sporen. Ervaring leert dat op deze vijf sporen op lokaal niveau het verschil kan worden gemaakt. Daarbij maken acht pijlers, succesfactoren, de aanpak effectiever. Uitgebreide informatie over deze aanpak en de sporen en pijlers vind je op gezondin.nu.

 

SporenPijlers
Fysieke omgevingBestuurlijke betrokkenheid
Gedrag & vaardighedenBurgers zijn hoofdrolspelers
ParticipatieDifferentiatie is essentieel
Preventie & zorgMonitoren voortgang en resultaten
Sociale omgevingProcesgerichte aanpak
Publiek & privaat
Sociale marketing op alle niveaus
Synergie circuits

Praktische instrumenten

Om gezondheidsachterstanden structureel aan te pakken ontwikkelde het programma Gezond in… een aantal praktische instrumenten. Gemeenten kunnen deze gebruiken bij het versterken en verbreden van hun lokale aanpak. Een overzicht van alle instrumenten is te vinden op het online platform gezondin.nu. Hieronder een greep uit het aanbod:

Instrument
Armoede en gezondheidInspiratie- en werkboek Gezondheid en Ruimte
Een inspiratie- en werkboek voor de gemeentelijke professionals – strategen en andere adviseurs die werken aan het verbinden van de domeinen sociaal en fysiek op het terrein van gezondheid en ruimte.Succesvol combineren van armoede- en gezondheidsbeleid | Gesprekstool voor gemeentenThemadoc Armoede, schulden en gezondheid
Ruimtelijke omgeving en gezondheidChecklist integrale aanpak
Hoe ver is uw gemeente met de integrale aanpak van gezondheidsachterstanden? De Gezond in… checklist geeft inzicht waar uw gemeente staat op de 5 sporen en 8 pijlers van Gezond in….De Leefplekmeter
Breng de sterke en zwakke punten van jouw leefplek in beeld door vragen te beantwoorden over 14 aspecten van gezond en veilig wonen.
Participatie en gezondheidGezond participeren aan de randen van het land

Kennisdossier Participatie

Samenwerking gemeenten en eerstelijnThemadoc Gemeentepolis

Themadoc Huisartsenbekostiging

Kijk voor het volledige aanbod van instrumenten op gezondin.nu

Deelnemen of meepraten met GIDS-gemeenten?

Wil je weten of jouw gemeente ook werkt aan een integrale aanpak om gezondheidsverschillen te verkleinen? Kijk dan op www.gezondin.nu. Je vindt hier inspirerende voorbeelden en praktische instrumenten die je kunt benutten in de dagelijkse praktijk. Wil je toegang tot de contactpersonen van GIDS-gemeenten? Maak dan direct een gratis account aan.

Samenwerkingspartners Gezond in…

Gezond in… wordt uitgevoerd door Pharos en Platform31 in het kader van het Nationaal Programma Preventie. Het programma wordt gefinancierd door het ministerie van VWS en werkt samen met gemeenten en diverse landelijke en regionale partijen en netwerken:

Alles is Gezondheid (AIG), VNG, G4/G40, GGD GHOR NL en GGD-en, RIVM/CGL, JOGG, ZonMw, Ineen, ROS-netwerk, Gezondheidsfondsen, Zorgverzekeraars Nederland, Zorgverzekeraars, andere kenniscentra en thema-instituten, migrantenorganisaties, verschillende directies van VWS, ministerie van SZW, RVS, ZIN, NZA, Stichting Lezen & Schrijven, DIVOSA, Kans voor de Veenkoloniën, Drenthe Gezond, netwerken in het sociaal domein zoals Alliantie van Kracht en rond schuldhulpverlening en armoedebestrijding, AEF, Platform Gezond Ontwerp, academische werkplaatsen, universiteiten en IWW.

Bereiken en betrekken van inwoners met lage SES

Pharos wil dat de stem van alle inwoners gehoord en vertegenwoordigd wordt in het Nederlandse zorgstelsel. Dat kan alleen als óók de vaak moeilijk bereikbare inwoners een actieve rol krijgen. Hoe doe je dat als gemeente?
Meer over Bereiken en betrekken van inwoners met lage SES