In veel regio’s wordt gewerkt aan de werkagenda van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Vaak beginnen we meteen met vragen als: wat gaan we doen, welke acties kiezen we en hoe werken we samen? Maar misschien hoort daar eerst een andere vraag bij: voor wie maken we deze keuzes eigenlijk – en voor wie niet? 

Die vraag is belangrijker dan je denkt. Want beleid is niet neutraal. Als we niet bewust letten op kansengelijkheid, profiteren vooral de mensen die hun weg al goed weten te vinden. Ondertussen blijven gezondheidsverschillen bestaan – of worden ze zelfs groter. 

Als AZWA echt moet bijdragen aan een gezondere samenleving, moeten we dus anders beginnen. Niet bij de gemiddelde inwoner, maar juist bij de mensen die nu het minst meekomen en de grootste drempels ervaren.  

De valkuil van het gemiddelde

Beleid wordt vaak beoordeeld op bereik en gemiddelde resultaten. Dat lijkt logisch, maar gemiddelden laten niet zien wie er wél en niet profiteren. Een voorziening kan er op papier goed uitzien en veel mensen bereiken, terwijl juist de mensen die het het hardst nodig hebben er weinig gebruik van maken. Bijvoorbeeld omdat het te ingewikkeld is, te duur, of niet aansluit bij hun situatie. Daarom is het belangrijk om verder te kijken dan het gemiddelde. Niet alleen: hoeveel mensen bereiken we? Maar ook: wie bereiken we niet? 

Drie manieren om het verschil te maken met je AZWA-werkagenda 

Als we gezondheidsverschillen echt willen verkleinen, vraagt dat om andere keuzes. Hieronder geven we je drie praktische manieren om dat te doen: 

1. Maak het verkleinen van gezondheidsverschillen een duidelijk doel
   Neem dit expliciet op in de werkagenda. Zorg dat het niet alleen een ambitie is, maar ook terugkomt in de keuzes die je maakt, de activiteiten die je uitvoert en hoe je resultaten meet. 
2. Stel steeds dezelfde kritische vraag
   Neem in elk onderdeel van de werkagenda, en de uitwerking straks, deze vraag mee:
   “Hoe zorgt dit ervoor dat juist mensen in kwetsbare omstandigheden beter bereikt worden en profiteren?”  
   Door die vraag steeds te stellen, zorg je dat kansengelijkheid geen los thema is, maar een rode draad in al je keuzes. 
3. Werk met duidelijke uitgangspunten voor inclusie

• • Leg vooraf vast waar alles aan moet voldoen. Denk aan: 
  • Voorzieningen zijn begrijpelijk, betaalbaar en toegankelijk voor verschillende groepen 
  • Inwoners denken vanaf het begin mee en hebben invloed 
  • Er is aandacht voor onderliggende problemen, zoals geldzorgen, wonen, sociale omstandigheden  en andere factoren die bijdragen aan gezondheid 

Als voorzieningen ook goed werken voor de mensen die nu de meeste drempels ervaren, profiteren uiteindelijk álle inwoners. Dán kom je echt dichter bij de verandering die AZWA voor ogen heeft. 

Meer informatie

Wil je meer weten of wil je dat we met je meedenken? Neem dan contact met ons op: Irene Lottman i.lottman@pharos.nl en Susan Bulthuis s.bulthuis@pharos.nl