Hoe zorg je ervoor dat patiënten die moeite hebben met digitale zorg toch mee kunnen doen? Dat is een vraagstuk waarop Pharos kennis ontwikkelt en zorgorganisaties ondersteunt. Om praktijkervaringen te verbinden en van elkaar te leren, bracht Pharos in september professionals van onder andere Bravis, OLVG, Isala, VieCurie en Franciscus bij elkaar. Veel van deze ziekenhuizen bieden patiënten inmiddels laagdrempelige ondersteuning via een digipunt, vaak in de centrale hal. Patiënten krijgen daar bijvoorbeeld hulp bij het inloggen in hun patiëntenportaal of het installeren van zorgtoepassingen op hun smartphone. De ervaring verschilt: sommige ziekenhuizen werken al jaren met deze vorm van ondersteuning, andere staan nog aan het begin.

Digitale zorg is niet voor iedereen toegankelijk

Dat ondersteuning zich gelijktijdig moet ontwikkelen met de verdere digitalisering van de zorg, was een uitgesproken wens van alle deelnemers. De zorg in Nederland wordt steeds digitaler. Denk aan patiëntportalen, videoconsulten en het online regelen van afspraken. Tegelijkertijd hebben in Nederland ongeveer 4 miljoen mensen moeite met het vinden, begrijpen, beoordelen en toepassen van gezondheidsinformatie. Ook vinden ongeveer 1 op de 5 mensen het gebruik van computers of internet lastig. Dit maakt het gebruik van digitale zorg niet voor iedereen vanzelfsprekend toegankelijk, waardoor niet iedereen tijdig of op een passende manier gebruik kan maken van de juiste zorg.  Goede en passende ondersteuning kan ervoor zorgen dat meer mensen mee kunnen doen aan digitale zorg en de voordelen ervan kunnen ervaren.

Samenwerken met mensen om wie het gaat

Een belangrijke conclusie van de bijeenkomst was dat ondersteuning alleen succesvol kan zijn als er vanaf het begin wordt samengewerkt met patiënten. En dan voornamelijk met de mensen voor wie digitale zorg niet vanzelfsprekend is. Voor Pharos is dit een belangrijk uitgangspunt: maak beleid, dienstverlening en digitale toepassingen niet vóór mensen, maar mét de mensen om wie het gaat. Daarmee krijgen ook ziekenhuizen beter zicht op wat patiënten nodig hebben om gebruik te maken van digitale zorg. Dit betekent niet eerst nieuwe digitale toepassingen invoeren en daarna kijken voor wie deze minder goed werken, maar vanaf het begin rekening houden met de verschillende behoeften, vaardigheden en omstandigheden van patiënten.

Daarbij is het belangrijk om mensen niet in een hokje te stoppen op basis van hun digitale vaardigheden. De ondersteuning die iemand nodig heeft om digitale zorg te gebruiken, verschilt per persoon en kan in de loop van de tijd veranderen.

Ondersteuning stopt niet bij de deur van het ziekenhuis

Naast samenwerken met de mensen om wie het gaat, kwam de goede samenwerking met huisartsen, welzijnsorganisaties, bibliotheken en andere lokale partners rondom bredere ondersteuning van mensen ter sprake. Als ondersteuning in het ziekenhuis niet mogelijk is, kan een warme doorverwijzing naar een samenwerkingspartner ervoor zorgen dat mensen verder worden geholpen, zonder zelf te hoeven uitzoeken waar zij terechtkunnen. Dit voorkomt dat mensen uit beeld verdwijnen.

Uit een eerder project van Pharos rondom lokale samenwerking met inwoners, huisartsen en breder ondersteuningsaanbod is de toolkit Samenwerken voor ondersteuning bij digitale zorg tot stand gekomen. Deze toolkit bundelt de ervaringen, kennis en geleerde lessen en zet andere organisaties aan om met deze samenwerking aan de slag te gaan. Samen met bovenstaande ziekenhuizen onderzoekt Pharos nu hoe elementen uit deze toolkit kunnen aansluiten bij bestaande initiatieven in ziekenhuizen, zoals digipunten en andere vormen van digitale ondersteuning. Zo werken we stap voor stap aan een polikliniek van de toekomst waarin digitale zorg toegankelijk blijft voor iedereen.

Ook aan de slag met de tookit? Bekijk en download hem hier: Samenwerken voor ondersteuning bij digitale zorg