Digitale zorg voor iedereen
Digitalisering is onmisbaar voor het toekomstbestendig maken van zorg en welzijn. Tegelijkertijd werkt digitalisering alleen als iedereen mee kan doen. Anders nemen gezondheidsverschillen toe. Daarom pleit Pharos, in de vooravond van het Tweede Kamer-debat over digitale ontwikkelingen in de zorg, voor een digitale zorgtransformatie waarbij niemand wordt vergeten.
Digitale uitsluiting
In Nederland hebben 3 miljoen mensen moeite met lezen en schrijven en hebben 4,5 miljoen mensen moeite met het gebruik van digitale middelen. Zij lopen risico op het niet lezen of verkeerd begrijpen van informatie die belangrijk is voor hun gezondheid. Wanneer hybride zorg – de combinatie van fysieke en digitale zorg – onvoldoende is afgestemd op mensen met beperkte taal- en digitale vaardigheden, ontstaat digitale uitsluiting.
Inclusie, begrijpelijkheid en toegankelijkheid geen bijzaak
Binnen akkoorden als het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullend Zorg- en Welzijn Akkoord (AZWA) en het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) is er veel aandacht voor digitalisering. Om ervoor te zorgen dat digitalisering in de zorg bijdraagt aan gelijke, rechtvaardige en toegankelijke zorg, zijn een aantal zaken nodig. Zo moet er bewustwording zijn bij zorgverleners, beleidsmakers en app-ontwikkelaars over hoe ingewikkeld digitale zorg kan zijn voor mensen met beperkte vaardigheden. Daarnaast moeten zorggebruikers ondersteuning krijgen bij het gebruik van digitale zorgmiddelen.
Ook moet gezondheids(recht)vaardige AI ontwikkeld worden. In plaats van dat mensen zich moeten aanpassen aan complexe AI-systemen, worden deze systemen ontworpen met aandacht voor begrijpelijkheid, toegankelijkheid en inclusiviteit. Inclusie, begrijpelijkheid en toegankelijkheid zijn geen bijzaak, maar horen structureel verankerd te zijn in AI-principes, richtlijnen en toezicht.
Tamara Pieterse, directeur-bestuurder van Pharos
Samen met de mensen om wie het gaat
Een belangrijke weg naar de oplossing is te vinden in de samenwerking met eindgebruikers die moeite hebben met het kunnen begrijpen van gezondheidsinformatie, bij het ontwerpen en implementeren van digitale zorg. Alleen dan kan digitale zorg beter aansluiten bij zowel vaardigheden als wensen en behoeften van eindgebruikers. Op deze manier voorkomen we vermijdbare gezondheidsverschillen.