Programma Gezondheid asielzoekers en vluchtelingen

Pharos zet zich in voor kwaliteit en toegankelijkheid van preventie en zorg voor asielzoekers, vluchtelingen, statushouders en ongedocumenteerden.

Meerjarendoelen

  1. Kennis ontwikkelen en bundelen om professionals en vrijwilligers, werkzaam in de asielopvang c.q. asielketen, gezondheidszorg en in gemeenten, in staat te stellen om tijdige signalering en adequate preventie, begeleiding en zorg te bieden aan asielzoekers, vluchtelingen en ongedocumenteerden.
  2. Stimuleren dat asielzoekers en verblijfsgerechtigde vluchtelingen, in zowel de centrale opvang als in de gemeenten, de mogelijkheid hebben om hun persoonlijke mogelijkheden optimaal te benutten en naar daadkracht bij te dragen in het kader van handhaving van gezondheid en gezond participeren.
  3. Het programma zet de komende jaren haar kennis in om te stimuleren dat gemeenten, professionals en vrijwilligers beschikken over heldere informatie voor zorg, begeleiding en opvang van zieke ongedocumenteerden en weten hoe zij dit vorm kunnen geven, ook bij terugkeertrajecten.

Waarom het programma Gezondheid asielzoekers en vluchtelingen?

Iedereen heeft recht op een zo goed mogelijke gezondheid en vitaliteit; of je nu asielzoeker of statushouder bent of terugkeert naar het land van herkomst. Het programma zet op landelijk, regionaal en lokaal niveau haar kennis in om de preventie en aanpak van gezondheid bij asielzoekers, vluchtelingen en ongedocumenteerden te stimuleren.

Kennis updaten, ontwikkelen en verspreiden

Gedurende het kennisdelingsprogramma Gezondheid statushouders en asielzoekers dat liep van november 2016 tot juli 2018 is heel veel nieuwe kennis tot stand gebracht en zijn methodieken, praktische instrumenten en e-learnings ontwikkeld. Wij zien het als onze opdracht deze kennis up-to-date te houden, op actuele thema’s weer nieuwe kennis toe te voegen, door te ontwikkelen daar waar nodig en zorg te dragen voor goede verspreiding. Hiermee houden we de body of knowledge in stand. Daarnaast is er aanvullend een aantal aandachtsgebieden waar we in 2019 de focus op leggen. Deze zijn onder de meerjarendoelen verder uitgewerkt.

Betrekken sleutelpersonen

We betrekken bij ons werk consequent de betrokkenen zelf omdat dit de effectiviteit van interventies vergroot. In dat kader hebben we inmiddels ruim 70 Sleutelpersonen Gezondheid Statushouders opgeleid. Zij zijn ervaringsdeskundige en bovendien opgeleid om voorlichting te geven, te signaleren, adviseren en bemiddelen. Ook werken we dagelijks samen met Syrische en Eritrese vluchtelingen die samen met Nederlandse zorgprofessionals via social media informatie geven over gezondheid en de gezondheidszorg in Nederland. In 2019 geven we een vervolg aan onze inspanningen op dit gebied. Het blijft belangrijk om aandacht te besteden aan de mentale gezondheid van statushouders. De agendering door het Kennisdelingsprogramma heeft een impuls gegeven aan vragen uit het veld hierover en wat daar in de gemeentelijke zorgketen voor gedaan kan worden. De partijen in de asielopvang en in de gemeente die niet in een zorgkader werken maar wel relevant zijn voor integraal werken (zoals bijvoorbeeld Werk en Inkomen) zijn ook gebaat bij kennis ten aanzien van vroege signalering, motiveren voor en toeleiden naar activering en samenwerking in het verkrijgen van effectieve zorg. Pharos zet zich daar in 2019 voor in.

Gezinshereniging

Een goede relatie tussen partners en rust binnen het gezin dragen bij aan stabiliteit en daarmee aan welzijn, gezondheid, en integratie. Een gedwongen vlucht kan grote impact hebben op relaties tussen partners en tussen ouders en kinderen. De verkenning Gezinshereniging (2017-2018) leerde dat een aantal zaken verdiepende kennis vereist: de amv’s die herenigd zijn met hun familie, de ondersteuning bij afwijzingen van gezinshereniging en relatieproblemen. Ook dit is onderdeel van het jaarplan.

Mentale gezondheid en participatie

De (arbeids)participatie van vluchtelingen laat nog te wensen over. Vaak wordt het verband met gezondheid nog niet onderkend. Terwijl hier regelmatig (mentale) gezondheidsredenen aan ten grondslag liggen en we tegelijkertijd weten dat participatie bijdraagt aan een goede gezondheid. Het loont om mogelijkheden te bieden om actief en zinvol bezig te zijn in het kader van de handhaving en versterking van gezondheid. Pharos heeft veel kennis en ervaring met wat er nodig is om het aanbod aan te laten sluiten en hoe de weg naar participatie kan worden ingericht. Deze kennis gaan we breder verspreiden.

Ongedocumenteerden

In de ontwikkelingen rond de opvang van ongedocumenteerden en terugkeerders blijft Pharos de aandacht richten op de rol van gezondheid.

Samenwerkingspartners

Voor het programma Gezondheid asielzoekers en vluchtelingen werkt Pharos onder andere samen met:

GGD-en, wijkteams, taalcoaches en – consulenten, gemeentelijke casemanagers (werk, participatie en inkomen), welzijnsorganisaties, NOV, Vluchtelingenwerk, GGZ Nederland, Arq, Indigo en andere GGZ-instellingen, Trimbos, Rutgers, Movisie, Sense, UAF, KIS, sleutelpersonen, JGZ, Veilig Thuis, huisartsen, woningcorporaties, NIDOS, COA, Vluchtelingenwerk, universiteiten, kenniscentra, Landelijk Platform Terugkeer, DT&V, Vluchtelingenwerk, IOM, VNG, Divosa. Defence for Children, Dokters van de Wereld, GGD Nederland, GGZ Nederland, Johannes Wier Stichting, KNCV Tuberculosefonds, Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), Landelijke Huisartsenvereniging (LHV), Pharos, SOA Aids Nederland, VluchtelingenWerk Nederland, Rode Kruis Nederland (pilotproject). KNMT zit als waarnemer in de stuurgroep.