Zo veranker je gelijke gezondheidskansen in je AZWA-werkagenda
In juni stelden we op onze website en in onze nieuwsbrief de vraag ‘Welke ondersteuning heb je nodig om gelijke kansen op gezondheid goed uit te werken in de regionale AZWA-werkagenda?’ Uit de reacties blijkt dat er vooral behoefte is aan concrete schrijftips om binnen de AZWA-werkagenda gezondheidsverschillen stevig te verankeren. Het gaat hierbij vooral om tips en voorbeeldteksten die helpen om dit thema concreet te maken. Die handschoen pakken wij graag op.
De belangrijkste algemene tips blijven:
- Maak het verkleinen van gezondheidsverschillen een duidelijk doel
- Stel steeds dezelfde kritische vraag “Hoe zorgt dit ervoor dat juist mensen in kwetsbare omstandigheden beter bereikt worden en profiteren?”
- Werk met duidelijke uitgangspunten voor inclusie zodat álle inwoners uiteindelijk profiteren.
Drie onderdelen regionale werkagenda
Naast deze algemene tips, hebben we op de drie onderdelen van de regionale werkagenda tips en voorbeeldteksten uitgewerkt. In de werkagenda moeten partijen invulling geven aan de volgende drie onderdelen:
- De regionale preventie infrastructuur (RPI);
- De leefgebieden (mentale gezondheid, kansrijk opgroeien, leefstijl, vitaal ouderen worden en gezondheidsachterstanden verminderen voorkomen); en
- De basisfunctionaliteiten per leefgebied.
Per onderdeel hebben we een kort en praktisch document met tips en voorbeeldteksten ontwikkeld:
De samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein is een belangrijk onderdeel van het AZWA. Gezondheid wordt immers niet alleen bepaald door zorg, maar ook door factoren zoals wonen, inkomen, onderwijs en sociale steun. Deze samenwerking vormt de basis van de regionale preventie-infrastructuur. Als je via je regionale preventie-infrastructuur wil bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen, is de eerste stap het verkleinen van gezondheidsverschillen als expliciet doel opnemen in je regionale preventie-infrastructuur. De tweede belangrijke stap is om het inwonersperspectief van inwoners in kwetsbare (sociaaleconomische situaties) centraal te stellen. Dit perspectief moet richting gevend zijn voor de regionale prioriteiten en beleid. Op deze manier zorg je dat het terugdringen van gezondheidsverschillen integraal onderdeel uitmaakt van je aanpak.
Tips en voorbeeldteksten voor de 'regionale preventie infrastructuur'
Het voorkomen en verkleinen van gezondheidsachterstanden is een van de vijf leefgebieden. Hoewel het mooi is dat er specifiek aandacht voor is, is er ook een risico. Als je namelijk bij de andere leefgebieden het verminderen van gezondheidsachterstanden niet opneemt als expliciet doel, loop je het risico dat het geen plaats krijgt in de uitvoering. De aandacht kan dan verschuiven naar het behalen van een zo groot mogelijk bereik. De praktijk laat zien dat je dan vaak de inwoners in kwetsbare (sociaaleconomische) omstandigheden niet bereikt. Dit terwijl zij juist het meest kunnen profiteren van de interventies. We geven een aantal tips en voorbeeldteksten om hier juist wel aandacht voor te hebben.
Hoe zorg je ervoor dat de basisfunctionaliteiten in de AZWA-werkagenda bijdragen aan gelijke gezondheidskansen? Hier geen tips en voorbeeldteksten, maar een aantal reflectievragen om gezondheidsverschillen een goede plek te geven in de uitwerking van de basisfunctionaliteiten. Van doelgroepbereik en toegankelijkheid tot financiering en monitoring: de reflectievragen helpen je om ervoor te zorgen dat je inwoners in kwetsbare omstandigheden daadwerkelijk bereikt en ondersteunt. Zo wordt het verminderen van gezondheidsachterstanden niet alleen een ambitie op papier, maar een rode draad in de uitvoering van de regionale werkagenda. Gebruik deze reflectievragen om beleid voor de basisfunctionaliteiten binnen elk leefgebied verder aan te scherpen.
Reflectievragen op 'de basisfunctionaliteiten per leefgebied'
Tot slot
Als belangrijkste tip willen we meegeven dat je het verkleinen van gezondheidsverschillen als rode draad moet opnemen in je uitwerking. Zie het niet als apart onderdeel maar integreer het in je werkagenda door het als expliciet doel op te nemen en telkens inwoners in een kwetsbare positie centraal te stellen bij de uitwerking van je beleid.
Meer informatie
Heb je vragen over dit document of behoefte aan ondersteuning bij de verdere uitwerking of straks bij de implementatie van de AZWA-werkagenda? Neem dan gerust contact op met Irene Lottman (i.lottman@pharos.nl) of Susan Bulthuis (s.bulthuis@pharos.nl). We denken graag mee en ondersteunen waar mogelijk.