Palliatieve zorg

Heb jij als zorgprofessional te maken met mensen uit diverse culturen, of met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden? En wil je meer weten over passende palliatieve zorg met aandacht voor diversiteit, beleving en het versterken van de eigen regie in de laatste levensfase? Pharos biedt kennis en praktisch handelingsperspectief voor mensen in de palliatieve zorg die werken met patiënten met een migratieachtergrond of beperkte gezondheidsvaardigheden.

Situatie, feiten en cijfers

Ongeveer 11% van de Nederlandse bevolking heeft een niet-westerse migratieachtergrond. Van deze groep zijn 250.000 mensen ouder dan 55 jaar. In 2050 zijn dat er naar verwachting zelfs meer dan 560.000. De groep die zorg nodig heeft in de laatste levensfase groeit dus. En daarmee wordt palliatieve zorg bij hen een steeds belangrijker thema. Toch maken zij – deels door een gebrek aan kennis over de mogelijkheden – minder gebruik van bepaalde voorzieningen en ondersteuning. Terwijl zij daar wel behoefte aan hebben.

Ruim één op de drie Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden. Passende palliatieve zorg stelt hoge eisen aan professionals, zeker bij deze groep patiënten. Het is van belang dat zorgverleners in de tweedelijns de vaardigheden van de patiënt herkennen, zodat informatie en de wijze van besluitvorming bijdraagt aan de eigen regie in de laatste levensfase van deze patiënten.

Wat doet Pharos?

Onderzoek

We hebben onder meer onderzoek gedaan naar de wensen en behoeften van Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Hindoestaanse, Creoolse, Antilliaanse en Chinese afkomst in de laatste levensfase. Daarnaast hebben we onderzoek gedaan naar wat medisch specialisten en verpleegkundigen nodig hebben om hun uitlegvaardigheden te verbeteren, zodat zij met al hun patiënten ‘samen beslissen’ in de laatste levensfase.

Voorlichting

We stimuleren de eigen regie van migranten. Dit doen wij via voorlichtingsbijeenkomsten onder leiding van getrainde voorlichters en sleutelfiguren. Voor zorgverleners geven we presentaties en gastcolleges over palliatieve zorg bij niet-westerse migranten. Zo geven we workshops aan consulenten palliatieve zorg van verschillende netwerken, huisartsen in achterstandswijken, specialisten ouderengeneeskunde (IO), thuiszorgmedewerkers en vrijwilligers van hospices. Ook bieden wij voorlichtingsmateriaal, zoals de voorlichtingsvideo’s van In gesprek over leven en dood speciaal voor families met een migratieachtergrond. Of een draaiboek voor (migranten)voorlichters die een voorlichtingsbijeenkomst over palliatieve zorg geven.

Opleiding

We ontwikkelen en geven onderwijs en nascholing aan professionals in de praktijk en MBO, HBO en WO over cultuursensitieve palliatieve zorg. Het onderwijsaanbod is in nauwe samenwerking met onderwijsprofessionals gemaakt, en is gebaseerd op onderzoeksresultaten en ervaringen opgedaan tijdens voorlichtingen. Het onderwijsmateriaal is getest op een mbo, hbo en in academische opleidingen. Voor docenten is er scholingsmateriaal beschikbaar om zelf op te nemen in onderwijsmodules. Bekijk hier het Lesmateriaal Palliatieve zorg aan migranten voor medisch en paramedisch onderwijs.

Daarnaast trainen we met het project ‘Goed begrepen’ zorgverleners in hun uitlegvaardigheden, zodat ‘samen beslissen’ mogelijk wordt voor alle patiënten, ook patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden.

In gesprek over leven en dood

Het project ‘In gesprek over leven en dood’ draait om passende zorg in de laatste levensfase van migranten. Het aantal mensen met een migratieachtergrond dat zorg nodig heeft in de laatste levensfase groeit. Toch maken niet-westerse migranten minder gebruik van palliatieve zorg. De zorg is onbekend en sluit vaak niet aan bij hun wensen en verwachtingen. In veel culturen is het spreken over diagnose en prognose een taboe. De directe manier van spreken daarover in Nederland stuit dan op onbegrip. Zorgverleners zelf vinden bovendien dat zij niet altijd goed zijn toegerust om mensen met een migratieachtergrond passende zorg te geven.

Hoe ondersteun je als zorgverlener in de palliatieve zorg mensen met een andere culturele achtergrond? Hoe ga je het gesprek aan? En hoe geef je goede voorlichting aan je cliënt en zijn of haar familie? De voorlichtingsfilms van ‘In gesprek over leven en dood’ kunnen je helpen. Ze zijn gemaakt samen met mensen met een migratieachtergrond en zijn beschikbaar in vier talen: Papiaments, Kantonees (met ondertitels in het Mandarijn), Turks en Marokkaans-Arabisch. De films geven antwoorden op vragen als: Hoe vertel je het? Wat als de situatie verslechtert? Wat is palliatieve sedatie? De video’s staan op onze website, gesorteerd op taal en in de juiste volgorde.

ZonMw Parel voor project

In 2018 won ‘In gesprek over leven en dood’ de ZonMw Parel. Met het project, de voorlichtingsfilms en andere producten krijgen zorgverleners meer ondersteuning. En niet-westerse migranten krijgen kennis en vaardigheden aangereikt om beter voor zichzelf op te komen, motiveert ZonMw de toekenning van de prijs. “Een goed voorbeeld voor andere projecten. Daarnaast is Pharos sterk in de implementatie van de projectresultaten.” Lees meer over de Parel in dit bericht.

Bekijk ook informatie van ZonMw over het project.

Openingsbeeld voorlichtingsfilms In gesprek over leven en dood

Video’s In gesprek over leven en dood

Met dank aan VPTZ voor het ter beschikking stellen van hun materiaal.

Trailer In gesprek over leven en dood

Video's In gesprek over leven en dood

Films die helpen bij het praten over de tijd voor het sterven. Dezelfde film, steeds met andere acteurs en in een andere taal. Papiaments, Kantonees (met ondertitels in het Mandarijn), Turks en Marokkaans-Arabisch. Om met je familie naar te kijken en over te praten.

Meer voorlichtingsmaterialen
Meer publicaties

E-learning /

Interculturele palliatieve zorg

Je leert meer over communicatie en besluitvorming met ongeneeslijk zieke migranten en hun familie, de etnische en culturele verschillen in symptoombestrijding, rituelen rond het sterven in verschillende religies en praktische aspecten rond het overlijden van migranten.

Meer trainingen

Meer informatie

Goed begrepen

Ruim één op de drie Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden. Passende palliatieve zorg stelt hoge eisen aan professionals, zeker bij deze groep patiënten. Het is van belang dat zorgverleners in de tweedelijns de vaardigheden van de patiënt identificeren, zodat informatie en wijze van besluitvorming bijdraagt aan eigen regie in de laatste levensfase van deze patiënten.

Goed Begrepen is een meerjarig project. Na het afronden van de onderzoeksfase richten we ons nu op het trainen van de uitlegvaardigheden van medisch specialisten en verpleegkundigen. Zodat zij begrijpelijke informatie geven aan palliatieve patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden en samen met hen beslissen over de laatste levensfase. Het volledige project en updates zijn te volgen via ZonMw en een LinkedIn-groep.

Informatie en voorlichtingsmaterialen van diverse organisaties

Bekijk het overzicht van informatie en voorlichtingsmaterialen over palliatieve zorg van diverse organisaties.

Meer thema's van Pharos

Programma Preventie en zorg chronische aandoeningen

Over Pharos

Waarvoor kun je bij Pharos terecht?

Werk jij als (zorg)professional en heb je te maken met migranten in de laatste levensfase? Neem contact op met Pharos als je meer wilt weten over:

  • communicatie en besluitvorming met ongeneeslijk zieke migranten en hun familie
  • etnische en culturele verschillen in symptoombestrijding

Pharos biedt kennis en praktisch handelingsperspectief aan (zorg)professionals.

Bel (030) 234 9800 of mail info@pharos.nl

Onze experts