Gezond ouder worden

De gezondheidsverschillen tussen hoog- en laagopgeleide ouderen nemen toe. Dit kunnen we stoppen als we goede zorg bieden voor iedereen. Ook voor ouderen met beperkte gezondheidsvaardigheden, minder gunstige leefomstandigheden en/of een migratieachtergrond. We kunnen veel winst behalen door zorg en ondersteuning beter aan te laten sluiten bij de behoeften van deze ouderen. Pharos biedt mantelzorgers en professionals kennis en praktisch advies. Zo helpen we je om passende zorg en ondersteuning te bieden, waardoor je meer plezier kunt hebben in je werk.

Situatie, feiten en cijfers

De levensverwachting van hoogopgeleide ouderen neemt toe, terwijl die van laagopgeleide ouderen gelijk blijft. Omdat het aantal ouderen toeneemt, stijgt het aantal mensen met chronische aandoeningen. Er zijn straks meer mensen met aandoeningen als dementie, kanker en hart- en vaatziekten. Deze aandoeningen komen vaker tegelijkertijd voor. Dat is een probleem. Al zeker voor laagopgeleide ouderen, die vaak minder of niet zelfredzaam zijn.

Onder de groep laagopgeleide ouderen bevindt zich een groeiende groep oudere migranten. Naar schatting bereiken in 2025 zo’n 445.000 migranten de leeftijd van 65 en ouder. En in 2030 is één op de drie 65+’ers in de vier grote steden migrant. Zij hebben een achterstand in wonen, zorg en ondersteuning. Migranten hebben 3 keer zo vaak hart- en vaatziekten. Diabetes komt voor bij 28% van de Turks-Nederlandse ouderen, 31% van de Marokkaans-Nederlandse ouderen en 10% van de autochtone ouderen. Dementie komt 3 tot 4 keer vaker voor bij migrantenouderen. Eenzaamheid lijkt vaker voor te komen onder oudere migranten -maar meer onderzoek is nodig.

Er is te weinig aanbod dat aansluit op de (gezondheids)behoeften van oudere migranten en hun mantelzorgers. Nu meer migranten oud en hulpbehoevend worden, laten meer mantelzorgers van zich horen dat wonen, zorg en ondersteuning ontoereikend zijn voor hun ouders. Met minder mantelzorgers en minder professionals werkzaam in zorg en welzijn, is het een groeiende uitdaging om de zorg beter te organiseren.

Wat doet Pharos?

We zetten onze kennis en expertise in om passende dementiezorg en -ondersteuning te stimuleren voor ouderen met een lage ses en/of een migrantenachtergrond. Daarnaast willen we professionals en organisaties in staat stellen om passende vormen van zorg, wonen en ondersteuning in de wijk te kunnen bieden. Vormen die aansluiten bij de leefwereld en mogelijkheden van deze ouderen en hun mantelzorgers.

Om dat te bereiken, ontwikkelen we hulpmiddelen en materialen om onder andere zorgprofessionals en gemeenten te ondersteunen. We maken deze materialen samen met professionals, ouderen en mantelzorgers. Op deze pagina vind je onder meer hulpmiddelen met betrekking tot dementie, mantelzorgers en inclusieve ouderenzorg.

Dementie bij ouderen met een lage ses en migrantenouderen

Nu een grote groep migranten vergrijst, neemt het aantal migrantenouderen met dementie snel toe. Voor vele migranten en mantelzorgers van bijvoorbeeld Turkse, Chinese of Marokkaanse afkomst is dementie een relatief onbekend verschijnsel. Zij ervaren wel symptomen van dementie, maar gaan daarmee vaak niet naar de huisarts. Bijvoorbeeld omdat de symptomen gezien worden als ‘normale’ ouderdomsklachten. Huisartsen herkennen de symptomen van dementie niet altijd bij oudere migranten. Het valt bijvoorbeeld niet op als patiënten niet op woorden kunnen komen, omdat men altijd al moeite had met de Nederlandse taal. Ondanks het feit dat dementie vaker voorkomt bij oudere migranten, is er sprake van grote onderdiagnose.

Hulpmiddelen voor (dementie bij) migrantenouderen

Pharos en Dementiezorg voor Elkaar

Samen met Vilans, Movisie, Trimbos en het NIVEL werken we aan het landelijk programma Dementiezorg voor Elkaar (DvE). DvE is onderdeel van het Deltaplan Dementie. Met DvE willen we de kwaliteit van leven voor thuiswonende mensen met dementie verbeteren. Dit doen we door de zorg en ondersteuning beter aan te passen aan hun persoonlijke leefwereld. Over de grenzen van wonen, zorg en welzijn heen. Om dit te doen ondersteunen we professionals die hieraan werken. Hierbij kun je denken aan ketencoördinatoren en casemanagers dementie, en professionals in het sociaal domein. Dit doen we door ze advies te geven, en ze materialen te bieden waarmee ze meteen aan de slag kunnen. Zo vind je hier bijvoorbeeld meer informatie over dementie en het coronavirus.

Pharos kan met je meedenken in een DvE-adviestraject. Bij zo’n traject kunnen we je bijvoorbeeld meer vertellen over;

  • Het (beter) bereiken van migranten of mensen met een lage ses die dementie hebben;
  • Hoe je zorg en ondersteuning beter op hun behoeften kunt aansluiten.

Dit doen we in samenwerking met andere (lokale) aanbieders van dementiezorg of -ondersteuning.

Zorgen voor ouderen met een lage ses en/of migratieachtergrond én hun mantelzorgers

Ouderen met een lage ses en/of een migratieachtergrond weten vaak niet dat ze (professionele) zorg kunnen krijgen, of welk aanbod er precies is. Daarnaast hebben zij moeite met toegang krijgen tot ondersteuning en zorg. De professionele zorg is vaak niet op hen afgestemd. Denk bijvoorbeeld aan talige informatiefolders of dure activiteiten. Oudere migranten beheersen de Nederlandse taal vaak minder goed of helemaal niet.

Mantelzorgers van oudere migranten zorgen relatief vaak alleen voor de hulpbehoevende, en verlenen meer uren mantelzorg. Dit geldt ook voor mantelzorgers die zelf een lage ses hebben. Veel mantelzorgers van oudere migranten zijn zwaar overbelast. Ze voelen zich eenzaam en onbegrepen door zorgprofessionals. Hun eigen omgeving verwacht vaak dat zij onvoorwaardelijk zorgen. Ook hebben mantelzorgers van oudere migranten vaak extra taken, bijvoorbeeld als tolk of begeleider naar zorg en ondersteuning. Daarnaast zijn zij extra belast door onbekendheid met ziekten zoals dementie. In het project Taking Care of Caregivers helpen we mantelzorgers en professionals (in opleiding) het delen van zorg te bespreken.

Hulpmiddelen die zorgprofessionals direct ondersteunen in hun consult

  • Checklist mantelzorgoverbelasting. Deze checklist is begrijpelijk voor alle mantelzorgers. Ook voor mantelzorgers met beperkte gezondheidsvaardigheden of die laaggeletterd zijn. Met de tips in de bijbehorende folder kun je als huisarts, praktijkondersteuner of casemanager het gesprek aangaan met de mantelzorger.
  • Handleiding gesprekslijst Zorgen doe je Samen. Met de vragen op de gesprekslijst kun je in gesprek gaan met de mantelzorger(s) van mensen met dementie. De lijst is gemaakt voor verzorgenden en verpleegkundigen, maar ook POH’ers en casemanagers kunnen de gesprekslijst meenemen in hun consult.
  • Werkvormen casussen uit achterstandswijken. Met deze werkvormen ga je aan de slag met de casus ‘Het echtpaar Demir’. Deze casus vertelt je meer over dementerende migrantenouderen en hun omgeving.
  • 5 video’s over cultuursensitief communiceren. Trainer en adviseur Kaveh Bouteh gaat in op ervaren knelpunten die hulpverleners en (familieleden van) mensen met dementie met een migratieachtergrond in de praktijk tegenkomen. In 5 video’s krijg je een indruk van knelpunten die zorgverleners ervaren en het advies van Kaveh.

Meer informatie

Over Pharos

Benieuwd naar meer informatie over Pharos?

Missie en visie Wij zetten ons in voor het terugdringen van grote gezondheidsverschillen in Nederland.

Programma’s De kennisprogramma’s van Pharos vertalen strategie en prioriteiten naar aanpak en werkwijze.

Medewerkers Maak kennis met onze experts. Ze geven je graag advies.

Werken bij Pharos Bekijk vacatures, stages en werkervaringsplekken.

Meer publicaties

Incompany training / 1 avond

Mini-symposium Dementie bij migranten

In 2 uur tijd voeren we in dit mini-symposium het gesprek over dementie bij migranten en het lokale dementieaanbod. Krijg zicht op wie zich inzetten voor oudere migranten en hun mantelzorgers. Vanuit Pharos bieden we kennis en het draaiboek om samen met jou en lokale partners een inhoudelijk inspirerende bijeenkomst te organiseren.

Incompany training / 4 dagen

Sleutelpersonen Dementie bij migranten

Wil je migranten met dementie beter bereiken? Pharos kan voor gemeenten of zorg- en welzijnsorganisaties een training Sleutelpersonen Dementie organiseren. De training leidt mensen uit de verschillende migrantengemeenschappen op tot sleutelpersoon. Sleutelpersonen kunnen voorlichting geven, bruggen vormen, bemiddelen en voor de gemeente of organisatie verkennen.

Meer trainingen

Waarvoor kun je bij Pharos terecht?

Werk jij als (zorg)professional, vrijwilliger of beleidsmaker met ouderen of mantelzorgers? Neem contact op met Pharos als je bijvoorbeeld:

  • vragen hebt over dementie diagnostiek bij migranten
  • meer wil weten over het bereiken en betrekken van oudere migranten en hun mantelzorgers
  • advies kunt gebruiken hoe je aanbod te laten aansluiten op de behoeften van ouderen die leven in sociaal kwetsbare situaties
  • aan de slag wil met het ontwikkelen van beleid op diversiteit

Pharos biedt kennis en praktisch advies.

Bel (030) 234 9800 of mail info@pharos.nl

Onze experts