Situatie, feiten en cijfers chronische aandoeningen

Communicatie en voorlichting over behandeling en preventie sluit vaak niet aan bij mensen die moeite hebben met lezen en schrijven en mensen met een vlucht- of migratieachtergrond. Mensen met primair onderwijs of een vmbo-opleiding of mensen met een vlucht- of migratieachtergrond hebben meer last van stress in het dagelijks leven. Hoe meer stress, hoe hoger de bloeddruk en de kans op voortijdig overlijden¹. Denk hierbij aan onmacht, opgekropte woede en het gevoel niet gelijk behandeld te worden. Daarbij kunnen financiële drempels, zoals eigen bijdragen en eigen risico, toegang tot de juiste medicatie in de weg staan.

Wat doet Pharos?

We ontwikkelen samen met universiteiten, beroepsverenigingen, kenniscentra, zorgprofessionals en patiënten methodieken, publicaties, factsheets en (eenvoudig) voorlichtingsmateriaal die je direct op weg helpen. Dat doen we op basis van wetenschappelijk onderzoek en kennis uit de praktijk.

We delen onze kennis en ervaringen via trainingen, studiedagen, onze website en persoonlijk advies. Samen met NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap), LHV (Landelijke Huisartsen Vereniging) en CGL (Centrum Gezond Leven) verzamelen en verspreiden we goede voorbeelden van samenwerking tussen preventie en zorg, tussen publieke gezondheidszorg, huisartsenvoorzieningen en het sociale domein.

Daarnaast werken we samen met een aantal ziekenhuizen aan verbetering van de toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg voor mensen die leven in moeilijke omstandigheden. Op het gebied van dementie bij mensen met een vlucht- of migratieachtergrond houdt Pharos zich bezig met vroegtijdige signalering, het versterken van draagkracht van de mantelzorger en het includeren van de doelgroep bij onderzoek.

Bij een groot deel van de bevolking sluit de zorg, preventie en ondersteuning vaak onvoldoende aan. De beweging 'Juiste zorg op de juiste plek' (JZOJP) van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport draagt bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen in de regio. Er is veel kennis uit wetenschap en praktijk die benut kan worden.

Checklist sociaaleconomische gezondheidsverschillen in beleid

Pharos en Equalis hebben voor Zorginstituut Nederland (ZIN) een Checklist sociaaleconomische gezondheidsverschillen in beleid ontwikkeld. Met deze checklist kunnen medewerkers nagaan of in beleid rekening gehouden wordt met de risicofactoren van gezondheidsverschillen. Andere organisaties kunnen op basis van deze checklist in samenwerking met Pharos zelf een checklist ontwikkelen die past bij hun eigen beleidsthema’s.

Persoonsgerichte zorg

Persoonsgerichte zorg is zorg waarbij de zorgverlener kijkt naar de hele mens en niet alleen naar de ziekte. De zorgverlener houdt rekening met de vaardigheden, omstandigheden en behoeften van de individuele patiënt. Ook de communicatie past bij het niveau van de patiënt. De zorgverlener zoekt samen met de patiënt naar passende zorg.

Wat levert persoonsgerichte zorg op?

Persoonsgerichte zorg is goed voor de gezondheid van patiënten, blijkt uit onderzoek. De zorgverlener krijgt een beter beeld van de patiënt door niet alleen naar de aandoening te kijken. Communicatie die aansluit bij de patiënt zorgt ervoor dat de patiënt beter kan meebeslissen en zich beter houdt aan bijvoorbeeld verwijzingen en medicatievoorschriften.

Mensen met chronische aandoeningen in moeilijke omstandigheden

Persoonsgerichte zorg is extra belangrijk voor mensen die leven in moeilijke omstandigheden. Vaak hebben zij complexe problematiek en hebben ze meer moeite om informatie over gezondheid te verkrijgen, begrijpen, beoordelen en gebruiken. Ook bij chronische stress is persoonsgerichte zorg belangrijk. Dit model helpt je om in 7 stappen het gesprek aan te gaan over gezondheid en dagelijks leven met mensen met chronische aandoeningen die leven in moeilijke omstandigheden.

Informatie over chronische aandoeningen

COPD

• Ik heb COPD | Wat kan ik doen?
  Begrijpelijk handboek over COPD.

Dementie

Het aantal ouderen met dementie neemt toe. Ook onder ouderen met een lage ses en/of een migrantieachtergrond. Pharos zet haar kennis en expertise in voor passende dementiezorg en -ondersteuning. We ontwikkelden bijvoorbeeld een dementie podcast en wachtkameranimaties over dementie. Lees meer op onze themapagina Gezond ouder worden.

Mentale gezondheid

• Infosheet Mentale gezondheid en stress bij kwetsbare groepen
• Video en boekje beeldverhaal ‘Marian heeft een depressie’
• Een beeldverhaal over wat je kunt doen als iemand in de familie een psychose heeft
• Eenvoudig beeldverhaal over wat je kunt doen als je geen tijd hebt voor jezelf en je je altijd moe voelt

Diabetes

• Factsheet Diabetes en zelfmanagement
• Handboek ‘Ik heb Diabetes, wat kan ik doen?’
• Handleiding bij het handboek ‘Ik heb diabetes, wat kan ik doen?’

Kanker

• Factsheet Mensen met een migratieachtergrond en kanker in de huisartspraktijk
• Film ‘Ervaringen met kanker kun je delen’ in de talen Nederlands, Marokkaans Arabisch, Papiamento en Turks

Chronische stress

Langdurige stress kan ontstaan door bijvoorbeeld geldproblemen, werkloosheid of een slechte woonsituatie. Op termijn kan chronische stress zowel lichamelijke als psychische klachten opleveren. Ook het denk- en doenvermogen gaat achteruit, lees meer op onze infosheet Mentale gezondheid en stress bij kwetsbare groepen. 

De Praatplaten Begrijp je Stress! kun je gebruiken om met mensen in gesprek te gaan over stress. Zie ook de bijbehorende  video’s. Deze animatie in eenvoudige taal over de gevolgen van stress is ook geschikt voor patiënten. 

Bij langdurige stress is persoonsgerichte zorg extra belangrijk. Persoonlijke aandacht zorgt bovendien voor meer gevoel van controle en een groter geloof in eigen kunnen. 

Medicijnen

Meer dan de helft van de patiënten in de apotheek heeft moeite met het begrijpen en onthouden en daardoor ook met het toepassen van informatie over medicatie door de apotheker. Een deel van deze groep heeft moeite met lezen en schrijven. Het is belangrijk dat zorgverleners deze patiënten herkennen en hun communicatie, informatiemateriaal en begeleiding zo aanpassen dat die beter aansluit bij de patiënt. In de factsheet Medicijngebruik bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden staat meer informatie en lees je wat je zelf kunt doen om begrijpelijker te communiceren over medicijnen.