Cookies
niet toestaan
Cookies toestaan

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet. Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en het tonen van publicaties.

Asielzoekers en vluchtelingen

Ondersteuning van gemeenten, zorgverleners, scholen en andere ketenpartners

Lees wat kan Pharos doen voor en in gemeenten

Factsheets

Factsheet Syrische vluchtelingen 

Factsheet Eritrese vluchtelingen

Factsheet Gezondheidsbevordering van Vluchtelingen in gemeenten

Voor artsen en verpleegkundigen: Factsheet Asielzoekers en Gezondheid

Factsheet medische zorg aan asielzoekers in Nederland, met een overzicht van de vergoedingen waar asielzoekers recht op hebben (MCA, COA, GGD GHOR Nederland en GC A)

Opvang/begeleiding kinderen

Handreiking Vluchtelingenkinderen op school (2015)

Weerbaarheidstrainingen voor kinderen die nieuw in Nederland zijn
Achtergrondinformatie en praktische tips voor trainingen aan nieuwkomers op de basisschool

Eerste verkenning: Syrische nieuwkomers in de gemeente - Ervaringen van gezinnen met opvang, zorg en opvoeding

Recente ontwikkelingen

Naar schatting hebben rond 50.000 vluchtelingen in 2015 asiel aangevraagd in Nederland. Veel gemeenten hebben te maken met een toestroom van vluchtelingen, die sneller vanuit de opvang in de gemeente komen wonen. Naast aandacht voor huisvesting, is aandacht voor gezondheid, zorg en begeleiding van belang.

Impact oorlog op gezondheid

De meeste vluchtelingen komen uit oorlogsgebieden. Het is vooral angst die hen doet besluiten om op zoek te gaan naar veiligheid en bescherming. Velen hebben ingrijpende gebeurtenissen meegemaakt. Het verlaten van huis en haard is vaak een groot verlies.
Oorlog, geweld en marteling hebben forse impact op de fysieke en psychische gezondheid. Psychische klachten onstaan ook door traumatische ervaringen tijdens de vluchtreis. Vluchtelingen hebben tien maal vaker dan gemiddeld een posttraumatische stress stoornis.
We zien ook vluchtelingen met veerkracht, die een nieuw leven willen opbouwen in een veilige omgeving en hiervoor kansen willen aangrijpen. Ondanks deze veerkracht kunnen gezondheidsproblemen invloed hebben op het functioneren en op het vermogen om Nederlands te leren en te integreren.

Zorg in Nederland. Hoe werkt het?

In Nederland krijgen asielzoekers in de azc’s de gewone medische zorg zoals alle burgers die krijgen, inclusief verwijzingen naar ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg (GGZ). De medische teams (zie www.gcasielzoekers.nl) in deze azc’s hebben speciale aandacht voor het vroeg onderkennen van psychische problematiek ten gevolge van oorlogs- en geweldservaringen. We weten dat vroege opsporing en behandeling van bepaalde ziekten en psychische problematiek de latere gevolgen ervan kan beperken. Zowel vluchtelingen zelf als de samenleving hebben hier baat bij, want een betere gezondheid draagt bij aan meer zelfredzaamheid en volwaardiger participeren.

Syrische en Eritrese asielzoekers

Veel asielzoekers komen uit Syrië en Eritrea en krijgen een verblijfsvergunning, omdat zij komen uit oorlogsgebieden waarheen terugkeer nu niet mogelijk is. Als zij een vluchtelingenstatus krijgen noemen we hen vanaf dat moment vluchtelingen of statushouders. Na enige tijd krijgen zij een woning in een van de Nederlandse gemeenten. Voor medische zorg doen zij dan een beroep op huisartsen, meestal in wijken met veel sociale huurwoningen. Het verspreiden van vluchtelingen over alle gemeenten heeft tot gevolg dat veel huisartsen in Nederland vluchtelingen in hun praktijk hebben. Met de toegenomen aantallen moeten de specifieke gezondheidsproblemen niet uit het oog worden verloren. Met de veranderende zorgtaken hebben gemeenten ook een taak in de integrale aanpak van zorg voor kwetsbare vluchtelingen. Dit vraagt om kennis hierover bij huisartsen, bij sociale wijkteams, bij centra voor Jeugd en Gezin, bij gemeentelijke instellingen en bij onderwijsinstellingen. En ook is inzet nodig op scholing, activering en voorlichting over waar zorg te krijgen is. Daarmee kan de juiste zorg in een zo vroeg mogelijk stadium (preventief) worden ingezet. Een knelpunt hierbij is wel dat de overheidsfinanciering van professionele tolken voor gebruik in de zorg is stopgezet. Dit geldt niet voor de medische zorg in de azc’s, maar wel voor de zorg in gemeenten. Huisartsen signaleren dat dit hen belemmert om goede zorg te verlenen voor vluchtelingen die nog maar kort in Nederland zijn en daarom nog geen Nederlands kunnen spreken.

Waarom is goede zorg zo belangrijk?

De ervaring leert dat veel vluchtelingen voor langere tijd in Nederland zullen zijn. Zij willen zelf meedoen in de Nederlandse samenleving en de overheid eist dat ook van hen. Een goede gezondheid helpt om mee te doen. De uitval bij de verplichte inburgering wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door medische en psychische problematiek. Als we dat kunnen voorkomen door mensen op tijd goed te ondersteunen, heeft iedereen daar profijt van.
Voor asielzoekers die mogen blijven is behoud van de gezondheid een voorwaarde voor succesvolle participatie en integratie in de Nederlandse samenleving. Voor asielzoekers die worden uitgewezen is dit een voorwaarde voor duurzame terugkeer.

Gezondheid, zorg en preventie

Het programma Gezondheid Asielzoekers en Vluchtelingen zet kennis in voor het bevorderen van de kwaliteit en effectiviteit van (preventieve) zorg voor asielzoekers en vluchtelingen. Zij adviseert professionals en organisaties betrokken bij deze groepen en ontwikkelt kennisproducten die bruikbaar zijn in de praktijk.

‘Arts kan veel voor vluchtelingen betekenen’ (uit: Artsenkrant. Vrijdag 18 september 2015 Nr. 2419)