Cookies
niet toestaan
Cookies toestaan

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet. Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en het tonen van publicaties.

Asielzoekers en vluchtelingen

Ondersteuning van gemeenten, zorgverleners, scholen en andere ketenpartners

> Pharos ondersteunt gemeenten met het Kennisdelingsprogramma Gezondheid Statushouders

Op de Facebookpagina Syriërs Gezond maken Nederlandse en Syrische zorgprofessionals Syrische nieuwkomers wegwijs in zorgland Nederland. Een dergelijke pagina is er ook Eritrese nieuwkomers: Facebook.com/eritreeersgezond. Nieuwkomende ouders kunnen terecht op de Facebookpagina Opgroeien In Nederland

Factsheets

Factsheet Syrische vluchtelingen 

Factsheet Eritrese vluchtelingen

Factsheet Alleenstaande
Minderjarige Vreemdelingen (amv’s)

Factsheet Gezondheidsbevordering
van Vluchtelingen in gemeenten

Factsheet Asielzoekers en Gezondheid Voor artsen en verpleegkundigen

Factsheet medische zorg aan asielzoekers in Nederland, met een overzicht van de vergoedingen waar asielzoekers recht op hebben (MCA, COA, GGD GHOR Nederland en GC A)

Opvang/begeleiding kinderen


Opvoeden in een nieuw land: handreiking voor informele opvoedondersteuning vluchtelingen

Handreiking voor huisartsen 'Psychische problematiek bij vluchtelingenkinderen en -jeugd' (maart 2017)

Handreiking Vluchtelingenkinderen op school (2017)

Weerbaarheidstrainingen voor kinderen die nieuw in Nederland zijn
Achtergrondinformatie en praktische tips voor trainingen aan nieuwkomers op de basisschool

Eerste verkenning: Syrische nieuwkomers in de gemeente - Ervaringen van gezinnen met opvang, zorg en opvoeding

Recente ontwikkelingen

In 2016 hebben 31.642 vluchtelingen asiel aangevraagd in Nederland (58.880 in 2015, bron: IND). Een groot deel van de asielzoekers komt uit Syrië en Eritrea. Zij krijgen relatief snel een verblijfsvergunning, omdat zij uit oorlogsgebieden komen waarheen terugkeer nu niet mogelijk is. Veel gemeenten hebben te maken met een toestroom van vluchtelingen, die na een relatief korte asielprocedure de centrale opvang verlaten en in de gemeenten komen wonen. Naast aandacht voor huisvesting is er ook aandacht nodig voor hun gezondheid.

Impact oorlog op gezondheid

Het meemaken van oorlog, geweld en marteling kan grote invloed hebben op iemands fysieke en psychische gezondheid. Verwondingen opgelopen door oorlogsgeweld, marteling of mishandeling kunnen leiden tot langdurige lichamelijke problemen. Ook kunnen door de traumatische ervaringen voor, tijdens of na de vlucht psychische klachten ontstaan. Zo hebben vluchtelingen vaker dan gemiddeld een posttraumatische-stressstoornis of een depressie. Deze gezondheidsproblemen kunnen later van invloed zijn op iemands functioneren en op zijn of haar vermogen om Nederlands te leren en te integreren.

Waarom is goede zorg zo belangrijk?

De ervaring leert dat veel vluchtelingen voor langere tijd in Nederland zullen zijn. Zij willen zelf meedoen in de Nederlandse samenleving en de overheid eist dat ook van hen. Een goede gezondheid helpt om mee te doen. De uitval bij de verplichte inburgering wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door medische en psychische problematiek. Als we dat kunnen voorkomen door mensen op tijd goed te ondersteunen, heeft iedereen daar profijt van.
Voor asielzoekers die mogen blijven is behoud van de gezondheid een voorwaarde voor succesvolle participatie en integratie in de Nederlandse samenleving. Voor asielzoekers die worden uitgewezen is dit een voorwaarde voor duurzame terugkeer.

Zorg in Nederland. Hoe werkt het?

In Nederland krijgen asielzoekers in de azc’s de gewone medische zorg zoals alle burgers die krijgen, inclusief verwijzingen naar ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg (GGZ). De medische teams (zie www.gcasielzoekers.nl) in deze azc’s hebben speciale aandacht voor het vroeg onderkennen van psychische problematiek ten gevolge van oorlogs- en geweldservaringen. We weten dat vroege opsporing en behandeling van bepaalde ziekten en psychische problematiek de latere gevolgen ervan kan beperken. Zowel vluchtelingen zelf als de samenleving hebben hier baat bij, want een betere gezondheid draagt bij aan meer zelfredzaamheid en volwaardiger participeren.

Net als voor alle andere inwoners van Nederland is de GGD verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Deze zorg is met name gericht op preventie, gezondheidsbevordering en infectieziektebestrijding. De jeugdgezondheidszorg en het rijksvaccinatieprogramma voor asielzoekerskinderen vormen een onderdeel van de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Ook worden asielzoekers die afkomstig zijn uit landen waar veel tuberculose voorkomt na aankomst in Nederland verplicht gecontroleerd op tuberculose. In de Factsheet Asielzoekers en Gezondheidszorg voor artsen en verpleegkundigen is meer informatie te vinden over de gezondheidszorg voor asielzoekers.

Nadat mensen een vluchtelingenstatus gekregen hebben en in een gemeente gehuisvest zijn, moeten zij zich net als andere inwoners bij een huisartsenpraktijk inschrijven. Het verspreiden van vluchtelingen over alle gemeenten in Nederland heeft tot gevolg dat veel huisartsen nu vluchtelingen in hun praktijk hebben. Breed gedeelde kennis over de specifieke gezondheidsproblemen van vluchtelingen is daarom nodig. Ook moeten gemeenten voorbereid worden op hun taak in de integrale aanpak van de zorg voor kwetsbare vluchtelingen.

Gezondheid, zorg en preventie

Het programma Gezondheid Asielzoekers en Vluchtelingen van Pharos zet kennis in voor het bevorderen van de kwaliteit en effectiviteit van de (preventieve) zorg voor asielzoekers en vluchtelingen. Het adviseert professionals en organisaties betrokken bij deze groepen en ontwikkelt kennisproducten die bruikbaar zijn in de praktijk.